Liturgia Słowa

 

Główną część liturgii słowa stanowi czytanie fragmentów Pisma Świętego- oczywiście nie przypadkowych; każde czytanie dobrane jest według przyjętych zasad, co zapewne część Czytelników już zauważyła samodzielnie, bądź kierowana dociekliwością wyczytała z książek i artykułów poświęconych tej tematyce.

W niniejszym artykule przeanalizujemy liturgię słowa od momentu pierwszego czytania (tuż po kolekcie kończącej obrzędy wstępne), aż do śpiewu poprzedzającego Ewangelię. Skupimy się nieco na charakterystyce poszczególnych elementów, aby później w czasie celebracji Mszy Świętej móc lepiej przeżywać Słowo kierowane do nas i faktycznie karmić się nim przy Jego stole- bo tak właśnie mamy prawo nazywać ambonę.

Najpierw kilka słów właśnie o ambonie. Początkowo jej wygląd był bardzo zbliżony do dzisiejszego, prosty pulpit znajdujący się na podwyższeniu. Z czasem zaczęła być „obudowywana” w ozdoby, z każdym wiekiem było ich coraz więcej, pojawiły się również schody- ambona zaczęła górować ponad głowami wiernych. Właśnie takie przedsoborowe ambony na pewno każdy z nas widział w starszych kościołach. Nasza świątynia takowej nie posiada, bo budowana była, gdy owe zmiany Soboru Watykańskiego II (zakładające powrót do korzeni) wprowadzono w życie.

Z czego czytane jest Słowo Boże? Czerwona książka, którą można zauważyć czasem w rękach lektora odkładającego ją na ambonę przed mszą, to lekcjonarz (nie mylić z ewangeliarzem niesionym uroczyście w procesji wejścia- zawierającym jedynie teksty Ewangelii). W Polsce mamy siedem tomów lekcjonarza przewidzianych do używania w różnych okresach liturgicznych ( w tym jeden zawierający czytania na mszach o świętych).

Jak dobierane są czytania? Według cykli – w niedziele mamy następujące po sobie lata A, B, C ( obecnie mamy rok B), a w dni powszednie dzielimy lata na I oraz II ( z tym, że ten podział dotyczy jedynie czytań i psalmów, aklamacja przed Ewangelią i sama Ewangelia nie zmieniają się). Obecnie mamy rok II. Może się to wydać nieco skomplikowane, lecz po zaglądnięciu do lekcjonarza wszystkie wątpliwości się rozwiewają. Wszystko po to, by jak najwięcej treści z Pisma Świętego trafiało do wiernych. Oczywiście powyższy podział nie dotyczy wspomnień świętych i świąt, które co roku mają przyporządkowane te same czytania.

Teraz już o konstrukcji samej liturgii słowa. Wszystko zaczynamy lekcją (łac. lectio- czytanie). W dni powszednie (te dzielone na lata I i II) Okresu Zwykłego Kościół stosuje metodę czytania ciągłego, czyli (z grubsza) dzień po dniu czytane są księgi Pisma Świętego od pierwszego do ostatniego rozdziału. Podobnie jest z drugim czytaniem niedziel zwykłych, gdzie słyszymy perykopy (gr. perikope- odcinek) z listów i Dziejów Apostolskich. Jeśli przeanalizujmy całą liturgię słowa z danego dnia, to zauważymy, że czytania, psalm i Ewangelia zestawione są ze sobą w taki sposób, iż przedstawiają nam w sposób często różnorodny, ale jednomyślny (przecież Pismo Święte nie może sobie zaprzeczać) konkretne Słowa Boga, mające być dla nas światłem w codziennym życiu.

Słowo przyjęte wydaje owoc- odpowiedź. Pierwszym symptomem naszej pozytywnej odpowiedzi na Słowo Boże jest psalm responsoryjny (łac. responsum- odpowiadać). Z jednej strony odpowiedź dotyczy naszych słów kierowanych do Ojca właśnie jako reakcja na czytanie. Z drugiej odnosimy się do sposobu, w jaki wykonujmy psalm; odpowiadamy refrenem na śpiewane przez kantora (u nas zwykle organistę) strofy psalmu.

W dni powszednie (w niedziele i święta następuje drugie czytanie, o którym czytamy wyżej) po psalmie płynnie przechodzimy do śpiewu przed Ewangelią. Poza Wielkim Postem, werset wprowadzający w tematykę Ewangelii obramowany jest od zawsze kojarzonym ze zmartwychwstaniem paschalnym „Alleluja”. W Wielkim Poście śpiewamy „Chwała Tobie, Słowo Boże” lub „Chwała Tobie, Królu wieków” oddające cześć Chrystusowi głoszącemu Dobrą Nowinę.

Następnie odczytywana jest przez kapłana lub diakona Ewangelia, absolutny szczyt liturgii słowa. O niej i gestach jej towarzyszących przeczytamy w następnym artykule.

 

Michał Tucznio

 
Liturgia Słowa

Podziel się

 

Tagi

, ,

Zobacz także:

 
 

0 komentarzy

Możesz być pierwszy, który rozpocznie dyskusję....

 
 

Skomentuj